Uw eerste keuze in uiergezondheid !
Home
Het Bedrijfsplan Mastitis
Pijn en mastitis
Antibiotica en mastitis
Downloads
Kalfziekte
Kalverdiarree
Getuigenissen
Links
Contact

Wie zijn we ? | Links | Lexicon | Privacy | FR   


  Verklarende woordenlijst

 

Analogieprincipe

Er zijn tegenwoordig nog maar weinig mensen die eraan twijfelen dat dieren zoals zoogdieren en vogels pijn voelen. Toch is dit niet altijd het geval geweest. Bekende wetenschappers en filosofen zoals Descartes hebben eeuwen beweerd dat lijden een exclusief “recht” van de mens was. Meer nog, tot in de jaren tachtig gebeurden chirurgische ingrepen op pasgeboren baby’s zonder enige vorm van anesthesie omdat men dacht dat ze nog geen pijn konden ervaren.

Men wist wel dat er een overdracht was van pijnprikkels over de zenuwen. Pas sinds de laatste jaren gaat men ervan uit dat de verwerking van deze pijnprikkels in de hersenen tot een emotioneel negatieve ervaring ook bij dieren gebeurt. Hoewel de hersenen van mensen veel ingewikkelder zijn dan die van dieren, blijken de zenuwknopen in de hersenen die actief worden bij lijden bij mens en dier exact dezelfde te zijn. Mensen en dieren reageren ook zeer gelijkaardig in situaties die lijden veroorzaken. Dit “
analogieprincipe heeft wetenschappers doen besluiten dat pijn bij dieren niet louter een reflex is, maar wel degelijk een ervaring die gepaard gaat met emotioneel lijden.

Veel mensen denken dat de pijndrempel bij herkauwers hoger ligt dan bij andere diersoorten zoals mens en kleine huisdieren. De wetenschap vermoedt echter dat de pijnbeleving bij de verschillende zoogdieren zeer gelijkaardig is. Wel zijn koeien zeer stoïcijns in het uiten van hun pijn, waardoor die voor ons minder opvalt.

Sommige auteurs beweren dat dit een strategie was in de evolutie van de diersoort: roofdieren kiezen immers bij voorkeur de zwakkeren uit de kudde omdat die gemakkelijker te vangen zijn. De voorouder van de koe had er dus baat bij om niet te tonen dat ze pijn had.


Bedrijfsbehandelplan of behandelingsprotocol

Een bedrijfsbehandelplan of behandelingsprotocol wordt opgesteld door de dierenarts op maat van het melkveebedrijf. Het beschrijft hoe de veehouder moet handelen bij elk geval van mastitis.

  • welk lokaal antibioticum (“in de uier”) hij moet gebruiken.
  • Welk inspuitbaar antibioticum (“in de nek”) hij moet gebruiken.
  • Wanneer hij een ontstekingsremmer moet toedienen

E. coli

E.coli staat voor Escherichia coli, een gramnegatieve kiem. Dit is de bacterie die het meest voorkomt in het maagdarmstelsel van mens en dier. Onze uitwerpselen bevatten wel biljoenen van deze beestjes. De meeste stammen van E. coli zijn volledig onschuldig. Ze maken deel uit van onze darmflora en hun aanwezigheid zorgt ervoor dat andere, mogelijk meer schadelijke kiemen moeten concurreren voor plaats en voedsel in de darm. Ze beschermen dus ons darmstelsel en zorgen bovendien voor de productie van vitamine K.

Indien een E. coli zijn weg vindt buiten de darm, heeft dit meestal zeer schadelijke gevolgen. De bacterie wordt onmiddellijk herkent door het afweersysteem, dat daar massaal op gaat reageren. De ontstekingsreactie veroorzaakt een erge koorts en algemeen ziek zijn. Het dier kan in shock geraken en uiteindelijk sterven.

Sommige E. coli stammen zijn echter ook gevaarlijk in de darm zelf. Ze hebben speciale wapens om het dier ziek te maken. Ze vormen toxines die de waterhuishouding van de dikke darm volledig in de war sturen. De dikke darm is namelijk de laatste etappe in de voedselverwerking: alle water wordt onttrokken uit het verteerde voedselafval, zodat het dier zo min mogelijk water verliest. Indien dit mechanisme wordt geblokkeerd, kan een dier uitdrogen, wat vooral voor jonge dieren snel fataal kan worden.


Gramnegatieve en Grampositieve bacteriën

Bacteriën worden grosso modo in 2 grote groepen verdeeld: Grampositieve bacteriën en Gramnegatieve. Deze naam is gebaseerd op een test, uitgevonden door een Deense microbioloog H.C. Gram. Door bacteriën te kleuren en onder de microscoop te bekijken, heeft hij 2 grote groepen kunnen onderscheiden. Het verschil in kleuring is namelijk te verklaren door een fundamenteel verschil in opbouw van de celwand.

Hyperalgesie

De koe reageert feller op andere pijnprikkels. Bij een ontsteking in de uier, zal ze bijvoorbeeld sneller reageren op het prikken met een naald ter hoogte van haar poten.

MRSA

Staphylococcus aureus is een bacterie die vaak wordt aangetroffen op de huid en in de neus van gezonde mensen en dieren. In sommige gevallen kan ze echter gaan woekeren en dan wordt ze een gevaarlijk beestje, bijvoorbeeld in de uier. Bij de mens is deze bacterie voornamelijk berucht onder de naam MRSA, wat eigenlijk de naam is voor een specifieke (resistente) subgroep. MRSA staat voor Methicilline Resistente Staphylococcus aureus. De bacterie kreeg deze naam in 1959, toen bleek dat ze al immuun was aan het antibioticum methicilline, terwijl dat nog maar enkele maanden op de markt was. Ze komt vaak in ziekenhuizen voor, waar ze een gevreesde complicatie is na bijvoorbeeld chirurgie.

Belang van MRSA in de landbouw?

Omwille van het grote antibiotica-verbruik wordt de landbouwsector al een tijdje geviseerd. Nederlandse en Belgische onderzoekersbrachten immers aan het licht dat ook varkens drager zijn van MRSA. Het gaat echter om andere stammen dan diegene die in ziekenhuizen gevonden worden. De stammen werden ook in de vleeskalversector teruggevonden en in mindere mate in melkstalen van runderen. Mensen die in contact kwamen met deze dieren, bleken ook drager te kunnen zijn van deze dier- MRSA-stam. Onderzoekers zijn ongerust dat de bacterie zich verder verspreidt over de bevolking (bron: Folia Veterinaria 2008 nr 1).

Spectrum van antibiotica

Antibiotica die enkel werkzaam zijn tegen een bepaalde groep bacteriën, bijvoorbeeld enkel tegen Grampositieve kiemen, noemt men smalspectrum-antibiotica. Antibiotica die werkzaam zijn tegen zowel Grampositieve als Gramnegatieve kiemen noemt men breedspectrum-antibiotica.

 

© Boehringer Ingelheim 2014 - Webmaster : S. Liétard
 SCS BOEHRINGER INGELHEIM Comm.V, avenue Arianelaan 16,
 Bruxelles B-1200 Brussel - Tél./Tel : 02/773.34.56 - Fax : 02/773.33.99
 E-mail :
vetmedica@boehringer-ingelheim.com